Założenie własnej firmy jest jednym ze sposobów na podjęcie pracy, poprawy
bytu oraz punktem zwrotnym zmierzającym do poprawy koniunktury, która
nie dokona się sama, bez naszego aktywnego udziału. Samozatudnienie
ma bowiem dwa aspekty w kontekście rynku pracy. Pierwszy to: - zakładający
firmę zapewnia sobie miejsce pracy. Drugim jest stworzenie stanowisk
pracy dla innych.
Biorąc pod uwagę prowadzenie firmy należy przystąpić do merytorycznych
rozważań na temat różnych wariantów, które znajdą się w kolejnych punktach
niniejszego rozdziału.
Nie święci garnki lepią
Aby sprawdzić się we
własnym biznesie, potrzebne są te same umiejętności i kwalifikacje,
które warunkują powodzenie w pracy etatowej. Należą do nich kwalifikacje zawodowe (prawnik,
inżynier, księgowy), dodatkowe umiejętności (znajomość języków obcych,
znajomość branży i rynku lokalnego) odbyte kursy (dekoratora wnętrz),
predyspozycje (inicjatywa, samodzielność, umiejętności podejmowania
ryzyka), zainteresowania (plastyczne, muzyczne) i cechy charakteru (systematyczność,
odpowiedzialność), które należy poddać samoocenie w kontekście własnej
działalności gospodarczej.
Pomysł na firmę
Dokonując analizy polskiego
rynku lub obserwując rynek lokalny zawsze można znaleźć takie dziedziny
i branże, gdzie występuje luka i zapotrzebowanie na określone usługi.
Pomysł na firmę może być drogą zarówno do sukcesu jak i porażki firmy.
Oceny i podsumowania pomysłu nie powinno się dokonywać samemu. Cenne
uwagi ze strony prawdziwie życzliwych znajomych, najbliższego otoczenia
oraz ze strony fachowców wnoszą wiele dodatkowych treści i pomagają
w dokonaniu obiektywnej analizy pomysłu. Powinna być także przewidziana
strategia odwrotu; - zmiana na inny produkt, inną działalność w zależności
od potrzeb rynku.
Główne obszary w kontekście świadczonych usług:
1. Małe firm produkcyjne wykonujące w całości produkt bądź półprodukt
dla dużych zakładów produkcyjnych.
2. Wolne zawody (prawnik, lekarz, pielęgniarka).
3. Sektor drobnych usług (handel, naprawy).
4. Firmy podwykonawcze (sprzątanie, budownictwo, transport).
W wygenerowaniu pomysłu niezbędna jest:
- analiza rynku lokalnego,
- znajomi (mówią czego im brakuje, czego nie mogą kupić),
- obserwacja najbliższego otoczenia,
- obserwacja i rozpoznanie konkurencji,
- media
- internet.
Miejsce firmy w kontekście usług
jakie będzie wykonywała.
Przy rozpatrywaniu rodzaju działalności należy także
uwzględnić lokalizację firmy. Jeżeli praca może być wykonywana w domu,
a kontakt z klientem jest stosunkowo rzadki (spotkania wcześniej umawiane),
to z reguły miejsce nie ma to znaczenia. Jednak w każdym przypadku należy
dokonać wyodrębnienia obszaru, na którym chce się dotrzeć do określonej
grupy konsumentów.
Przykładowe obszary działania:
- osiedle mieszkaniowe z przyległą okolicą,
- osada, wieś lub miasteczko,
- dzielnica miasta (jak duża),
- miasto i pobliskie miejscowości,
- województwo i województwa ościenne,
- region lub makroregion,
- część Polski (np. północna),
- cały obszar Polski,
- rynki zagraniczne (jakie).
Segmentacja rynku
Każdy pomysł należy dokładnie i indywidualnie przeanalizować
w oparciu o zapotrzebowanie na usługę ze strony określonej grupy klientów.
Segmentacja rynku ma na celu identyfikację potrzeb rynku, czyli kręgu
potencjalnych nabywców. Segmenty rynku, to podział potencjalnych nabywców
tworzących dany rynek na grupy w miarę jednorodne co do wymagań i oczekiwań
rynkowych.
Kryteria segmentacji w przypadku
usług skierowanych do osób fizycznych:
1. Kryteria geograficzne: obszar - kraj, zagranica, województwo, obszary
rolnicze, przemysłowe, wypoczynkowe, duże miasto, osiedle, małe miasto,
gęstość zaludnienia, klimat, rejon górzysty, nizinny, itd.
2. Kryteria demograficzne: wiek - dzieci, młodzież, osoby w średnim
wieku, osoby w podeszłym wieku, płeć, stan rodzinny, osoby samotne,
rodziny wieloosobowe, wykształcenie, pracujący zawodowo, bezrobotni,
renciści i emeryci, rasa, zawód, pozycja społeczna, wyznanie, narodowość.
3. Kryteria psychologiczne: styl życia (domatorzy, bardzo aktywni zawodowo),
cechy charakteru (ambitni, spokojni, towarzyscy).
4. Inne: intensywność użytkowania produktu (niska, średnia, wysoka),
stopień poinformowania o towarach, status użytkowania (był lub nie był
dotąd użytkownikiem).
W przypadku towarów produkcyjnych głównymi kryteriami
segmentacji jest otoczenie i przedsiębiorstwa (międzynarodowe, krajowe,
branżowe, lokalne) oraz cechy tych przedsiębiorstw, które mogą stać
się potencjalnym nabywcą dóbr produkcyjnych: (lokalizacyjne, rynkowe,
organizacyjne, technologiczne, finansowe).
Ocena zainteresowania produktem/ półproduktem może być zweryfikowana
poprzez bezpośredni kontakt z odpowiednim przedstawicielem przedsiębiorstwa,
któremu planujemy sprzedać produkt/półprodukt/usługę.
Optymalnie segmentacja rynku powinna zawierać od 3 do
5 segmentów rynkowych.
Każdy segment powinien uwzględniać potencjalnych nabywców i ich konsumenckie
zachowania (wraz z prowadzeniem firmy należy ten opis weryfikować, czyli
uzupełniać informacje).
Co jeszcze powinna zawierać prognoza
sprzedaży towarów i usług:
- warunki makroekonomiczne,
- warunki branżowe,
- dotychczasowe statystyki sprzedaży,
- sezonowość sprzedaży,
- cechy produktu.
Źródła sfinansowania "rozruchu" firmy i jej prowadzenia
W ocenie pomysłu muszą być uwzględnione
także wydatki poniesione zarówno na rozruch firmy, jak i jej prowadzenie
do czasu spodziewanych dochodów w kontekście możliwości finansowych
potencjalnego przedsiębiorcy.
Wstępne oszacowanie wydatków pod kątem: Opłat stałych:
- wynagrodzenie dla pracowników firmy,
- pochodne od wynagrodzenia właściciela firmy i jego pracowników,
- opłaty za użytkowanie lokalu,
- opłaty za media,
- opłaty za telefon, transport, materiały biurowe i inne w zależności
od prowadzonej działalności,
- opłaty za półprodukty ( np. mąka gdy otwieramy piekarnię),
- inne. Opłat jednorazowych i cyklicznych:
- opłaty związane z rejestracją firmy,
- zakup niezbędnego wyposażenia biurowego,
- zakup maszyn i urządzeń, samochodu, itd. (w zależności od profilu
firmy),
- promocja firmy, produktu,
- inne.
Kapitał początkowy: Własne oszczędności, pomoc ze strony rodziny i inne.
Uwagi: Jeżeli potencjalny przedsiębiorca ma zamiar ubiegać się o pożyczkę
z banku, to kwota tej pożyczki nie jest wpisywana na poczet kapitału
początkowego, aż do czasu decyzji o jej przyznaniu.
Przy podsumowaniu wydatków i przychodów należy realnie ocenić od kiedy
firma zacznie przynosić dochody i jakiej wysokości będą to dochody.
Koncepcja firmy - podsumowanie
Przed podjęciem ostatecznej decyzji o założeniu firmy
należy przeanalizować możliwości realizacyjne w połączeniu z pomysłem
na prowadzoną działalność.
W podsumowaniu koncepcji należy
m.in. uwzględnić:
- rodzaj działalności gospodarczej,
- rodzaj usługi,
- liczba zatrudnionych osób,
- stan zasobów finansowych,
- możliwość uzyskania pożyczki,
- konieczne inwestycje,
- możliwości lokalowe,
- zasięg i obszar działania,
- grupę docelowych klientów,
- lokalny rynek (siła robocza, lokalizacja większych i mniejszych przedsiębiorstw,
zapotrzebowanie na dany towar, usługę),
- konkurencję,
- promocję usługi/ towaru,
- sposób sprzedaży usługi/ towaru,
- opłacalność ekonomiczną.
Literatura:
"Zaplanuj swój biznes" - A.West, Wydawnictwo Naukowe PWN,
1998